We bieden hulp aan familieleden en partners, evenals aan professionals in de zorg.
Dag, Hierbij de decembercolumn over Alzheimer.
Het is tevens de laatste column die ik wijd aan Alzheimer. Sinds ik niet meer dagelijks verkeer in de wereld van het grote vergeten, merk ik hoezeer de voedingsbodem ook steeds schraler wordt. Ik word nauwelijks nog gevoed. En om droog te zwemmen, voel ik heel weinig. Steeds waren het de mensen met wie ik aan aanraking kwam uitgangspunt om maandelijks een column te schrijven. In de elf jaar dat ik deze maandelijkse column schreef, zijn de eerste 120 columns samengebracht in twee boeken ‘Koeien melken in de nacht’ en ‘Als het geheugen rafelt.’
Ik dank u hartelijk voor de support, de bemoedigingen en het commentaar dat ik van u kreeg gedurende die elf jaar en dat u het mogelijk heeft gemaakt twee boeken te publiceren.
Hartelijke groet en tot ziens,

Maart Vestjens

De dagbesteding is een geschenk uit de hemel

Alzheimer column nummer 132, december 2019
Al een paar weken zit Johan op de dagbesteding. Hij gaat er drie dagen in de week naar toe. ’s Ochtends wordt hij door een busje opgehaald, zodat hij er om 10.00 uur is. Op de dagbesteding komen andere mannen en vrouwen die in hetzelfde schuitje zitten als hij. Ze zijn allemaal zo van zijn leeftijd. En bij de een is de ontwikkeling van dementie al wat verder voortgeschreden dan bij de ander. Ieder zit in zijn eigen fase. Het aardige van zo’n dagbesteding is dat je met gelijkgestemden onder elkaar verkeert. Je hoeft niets uit te leggen; je kunt zijn wie je bent. En er zijn allerlei activiteiten waaraan je deel kunt nemen, of het nu puzzelen is of kaarten of bladeren aanharken in de tuin of een wandeling maken door het grote park. Johan is altijd meubelmaker geweest en hier op de dagbesteding heeft hij al een paar speelgoedhuisjes getimmerd voor zijn kleinkinderen. Als ik de speelgoedhuisjes zie die hij gemaakt heeft, zie ik dat hier een vakman aan het werk is geweest. En hij legt me geduldig uit hoe hij die huisjes gemaakt heeft en waarom hij juist dat soort hout genomen heeft in plaats van triplex. Als hij hierover kan vertellen zie je hem opleven enthousiast worden. Het is immers werk dat hij zijn hele leven gedaan heeft. Die vaardigheid en die kennis zitten diep in hem verankerd.

Voor Ans, zijn vrouw, was het in het begin wel erg moeilijk. Anders waren Johan en zij gewoon zeven dagen van de week bij elkaar. Natuurlijk kwam het wel eens voor dat zij een boodschap moest doen of Johan een fietstochtje maakte, maar dat duurde nooit een dag. Nu Johan drie dagen in de week naar de dagbesteding gaat, heeft Ans ook tijd voor zichzelf. Ze kan rustig naar haar vriendinnen gaan zonder steeds de tijd in de gaten te houden. Het busje dat Johan ophaalt stopt bij zijn voordeur om 8.00 uur in de ochtend. Daarna worden in dorpen in de buurt andere personen opgehaald. Na een tour van bijna twee uur arriveert het busje dan bij de dagbesteding. Op het einde van de middag, om vier uur, als de activiteiten in de dagbesteding voorbij zijn, vindt de omgekeerde tocht naar huis plaats. Dat is weer een ritje van bijna twee uur. Johan vindt het niet vervelend om zo lang in het busje te zitten. ‘Onderweg is altijd wel wat te zien’, zegt hij ‘en ik kom door plaatsen en over wegen die ik niet ken. Zo leer ik steeds meer van mijn omgeving.’

Vooral de eerste keren vond Johan het wat onwennig op de dagbesteding. Het waren immers allemaal nieuwe mensen voor hem. Voordat hij besloot om ernaartoe te gaan was hij al een paar keer samen met Ans er op bezoek geweest om de sfeer te proeven en om te bezien of het iets voor hem zou kunnen zijn. Ans vond het een prima voorziening. En ze zag hoe de medewerkers van de dagbesteding met zorg en kennis van zaken met de gasten omgingen; heel natuurlijk en laagdrempelig. En Ans had het idee dat Johan zich er zeker snel thuis zou voelen. Dat vond Johan zelf ook.
En na een paar weken er driemaal per week te zijn geweest te zijn, keek hij er al naar uit om weer te gaan. Er was immers zoveel te doen. Vooral interesseerde hem het hout bewerken, ofschoon hij ook al aan andere activiteiten had deelgenomen. ‘Het is er gewoon gezellig en ik leer er nieuwe mensen kennen. Er is altijd wel wat te doen.’ Hij straalde gewoon een en al tevredenheid uit. En Ans zag ook aan hem hoezeer hij zich daar op zijn gemak voelde.
Toen Johan nog gewoon thuis was voelde ze zich wel eens aan huis gekluisterd. Nu had ze ineens drie dagen vrij in de week en kon ze haar eigen leven ook weer inrichten. Daar had ze wel aan moeten wennen. Zo vaak waren ze de laatste jaren niet afzonderlijk bezig geweest en nu op 66-jarige leeftijd was Johan ineens drie dagen van de week elders en moest zij ook zien hoe met de vrijgekomen tijd om te gaan. In het verleden was ze bij allerlei clubjes geweest die ze voor en na toch opgezegd had. Johan lang alleen laten in huis was niet verantwoord. Koffie zetten lukte hem bijvoorbeeld niet meer en zijn kleren bij elkaar zoeken die hij nodig had na zich gedoucht te hebben, was een crime voor hem.
Bij de dagbesteding was eenzelfde structuur dan thuis. Alles altijd op dezelfde manier. En dat betekende ‘s ochtends dat er om 10.00 uur eerst gezamenlijk koffiegedronken werd en verteld werd hoe het de voorbije dagen was gegaan. Daarna werd begonnen aan een activiteit en die duurde tot de middag. Dan was een broodmaaltijd en na de lunch wilde iedereen wel even rusten. Na het rusten kon men verder gaan met de activiteit van de ochtend. Tussendoor werd nog koffiegedronken. En om vier uur stond het busje er weer om de gasten huiswaarts te brengen.
‘Het zijn zinvolle dagen die meer dan de moeite waard zijn en die de gasten een gevoel van zelfwaardering geven,’ zei een van de medewerkers van de dagbesteding. En zo is het ook.

Maart Vestjens, Pastor, Geestelijk Verzorger, Spiritueel Begeleider voor Noord – en Midden Limburg. Op aanvraag ook voor andere regio’s

Als u wilt kunt u reageren op deze column via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
U kunt hen ook telefonisch bereiken onder nummer 06 51 52 49 30
inloggenbl